Terug naar startpagina
 
DE KLOKKENTOREN
Ontwerp
Wasmodel
Invormen
Gegoten brons
Schuren en slijpen
Patineren
Kapstokken
 
KLOKJES & BELLEN
Boetseren
Wasmodellen
Invormen
Bronsgieten
Gegoten brons
Uitpakken
Schuren en slijpen
Patineren
Middeleeuws gieten
 
BRONS & MUZIEK
Bekkens
Gong
Klankbuisjes
Klankstaafjes
Metallofoon
Triangel
The 3 Bells
 
HAAGSE BRONSGIETERIJ
HAAGSE KLOKKEN
HAAGSE KANONNEN
 
ALGEMEEN
Gereedschap
Diverse Klokken & Bellen
Boeken
Downloads
YouTube-filmpjes
Links
Contact
Over de website
   

BRONS EN KLOKKENBRONS
 
Brons

Sch-o-o-onBrons is een legering van koper, tin en andere metalen. Voor bronzen beeldjes wordt gebruik gemaakt van de legeringen die worden aangeduid met RG5 en RG7.
RG7 is de meest gangbare bronslegering die in het algemeen voor het gieten van kunstwerken wordt gebruikt. RG7 is samengesteld uit ca. 83% koper, ca 7% tin, ca. 6% lood, ca. 4% zink, en overige sporenelementen en sporenelementen van andere metalen.. De werkelijke samenstelling wijkt enkele procenten af van deze getallen. Het smeltpunt van RG7 is ongeveer 1050 graden.
De gietsels, die met dit RG7-brons worden gegoten komen met een roestbruine kleur uit de gipsmallen, maar worden goudkleurig na schuren. Het metaal is taai en enigzins buigzaam. De samenstelling van RG5 is ca. 85% koper, ca. 5% tin, ca. 5% zink, ca. 5% lood en sporenelementen.

Koper is zacht en is roodbruin van kleur. Door toevoeging van tin verkleurt de legering. Hoe hoger het percentage tin, hoe grijzer de kleur en glanzender het gietsel. Zwaarden, bijlen, klokken en bronzen spiegel hebben een hoog tingehalte. Zwaarden moeten hard zijn, klokken worden niet alleen duurzamer van een hoog tingehalte maar ook welluidender en bronzen spiegels bevatten circa 30% tin on een helder oppervlak te verkrijgen. (*1)

Tin beperkt het krimpen van het kopergietsel bij afkoeling; het verlaagt het smeltpunt van koper (toevoeging van 5% tin verlegt het smeltpunt van koper van 1083°C naar 1050°C, terwijl een toevoeging van 15% tin het smeltpunt verlaagt naar 960°C); het verhoogt de hardheid van koper (koper heeft een hardheid van 50 op de schaal van Brinell indien gegoten en van 128 indien gedreven; brons daarentegen, met een toevoeging van 10% tin, heeft een hardheidsfactor van 90 indien gegoten en van maar liefst 228 indien gedreven); het verhoogt de vloeibaarheid van gesmolten koper, waardoor bij het gieten allerlei details in de mal beter gevuld kunnen worden en het eindproduct van veel betere kwaliteit is. Bovendien was en is tin in gebruik niet giftig en kon en kan de toe te voegen hoeveelheid aan het kopergietsel precies afgemeten worden. (*2)

Klokkenbrons

Klokje van klokkenbronsKlokkenbrons bestaat voor 80% uit koper en 20% uit tin en smelt bij ongeveer 900 graden.
De smelttemperatuur van koper is 1083 graden en die van tin ongeveer 232 graden celcius.
Bij het maken van de legering moeten stukjes tin aan het gesmolten koper worden toegevoegd en niet omgekeerd anders verdampt de tin. Bij het gieten van klokkenbrons zal een deel van de tin verdampen en bij hergebruik van afval brons, zal tin moeten worden toegevoegd.

In het begin van de 19e eeuw werden in de VS niet alleen klokken, maar ook ook standbeelden gegoten met een bronslegering van 80% koper en 20% tin. (*3)

Bronnen
*1) Boek: A cire perdue, Liesbeth Jans, Henk Scheerder en Felix Villanueva. Herman Molendijk Stichting, Amersfoort 1993
*2) Rijksmuseum voor Oudheden
*3) Boek: The Moulder's and Founder's Pocket Guide, Frederick Overman (1810-1852)V
 
DE KLANK VAN KLOKKENBRONS